Adults In The Room by Yanis Varoufakis

poprzednia następna

ANEKSY 3. DLACZEGO WYKLUCZYŁEM BLEF

Jeden z kursów jakie prowadziłem w latach 2012-2014 na Lyndon B. Johnson School of Public Affairs na Uniwersytecie Teksasu był poświęcony kryzysowi finansowemu i gospodarczemu w Europie. Częścią kursu była gra jaką wymyśliłem by zademonstrować studentom jak prosta analiza z teorii gier może wyjaśnić skomplikowane strategiczne zależności. Poniższy tekst skopiowałem ze swoich notatek.

>>>
Dzień po wygraniu wyborów przez Syrizę rząd z mandatem do podważenia logiki umowy bailoutu utrzymującej Grecję w permanentnej ruinie, instytucjonalni wierzyciele UE i MFW (nazwijmy ich trójką) stoją przed wyborem:

Pierwszy wybór trójki

1. Być przyjaznym wobec nowego rządu, co prowadzi do sensownej umowy (Wynik 1). (Koniec gry)

2. Przyjąć agresywną postawę wobec nowego rządu, łącznie ze wznieceniem paniki bankowej, przygotowaniem zamknięcia banków i grożeniem Grecji Grexitem jeśli Syriza nie podpisze świeżego bailoutu. (po czym ruch ma Syriza)

Gdy powyżej wybór padnie na 2, Syriza ma dwie możliwości:

Wybór Syrizy

3. Skapitulować i pogodzić się z trzecim bailoutem (Wynik 2). (Koniec gry)

4. Walczyć. (po czym ruch ma trójka)

Gdy powyżej wybór padnie na 4, trójka ma dwie możliwości:

Drugi wybór trójki

5. Zgodzić się na sensowną umowę (Wynik 3). (Koniec gry)

6. Wyrzucić Grecję ze strefy euro (Wynik 4). (Koniec gry)

Jak się rozegra ta konfrontacja? Odpowiedź zależy od preferencji obu stron. Rysunek 3 analizuje co się stanie jeśli obie strony postępują racjonalnie w neoklasycznym znaczeniu czyli postępują tak by jak najlepiej zadowolić swoje preferencje, uwzględniając co zgodnie z tą logiką uczyni druga strona, której preferencje są znane.

Oto co mówi zdrowy rozsądek. Trójka przedkłada Wynik 2 nad 1 oraz Wynik 1 nad 3 – symbolicznie {2,1} & {1,3}. W prostych słowach, trójka preferuje kapitulację Syrizy od zaoferowania jej uczciwej umowy na samym początku, ale także woli uczciwą umowę na samym początku niż taką samą umowę po walce z Syrizą. Rząd Syrizy preferuje szybki kompromis z uczciwą umową, Wynik 1, od uczciwej umowy po walce – {1,3} & {3,2}.

Ostateczny wynik całkowicie zależy od tego jak Syriza ocenia Grexit (Wynik 4) w porównaniu do kapitulacji (Wynik 2) oraz oceny Grexitu (Wynik 4) przez trójkę w porównaniu z uczciwą umową po walce (Wynik 3).

Mamy cztery możliwości, przedstawione poniżej na Rysunku 3.

1. Syriza woli Kapitulację i trzeci bailout (Wynik 2) od Grexitu (Wynik 4), podczas gdy trójka woli Grexit od jakiegokolwiek kompromisu. W tym wypadku trójka będzie agresywna, przewidując kapitulację Syrizy i to przewidywanie się potwierdzi. Tak więc, Wynik 2.

2. Syriza woli Grexit (Wynik 4) od kapitulacji (Wynik 2), podczas gdy trójka również woli Grexit (Wynik 4) od ugody po tym gdy Syriza zawalczy (Wynik 3). W tym wypadku mamy gwarantowany Grexit, nawet jeśli zarówno trójka jak i Syriza wolałyby szybką umowę. Tak więc, Wynik 4.

3. Syriza woli kapitulację i trzeci bailout (Wynik 2) od Grexitu (Wynik 4), ale również trójka jest niechetna Grexitowi, preferując Wynik 3 od Wyniku 4. Tak więc, Wynik 1.

4. Syriza woli Grexit (Wynik 4) od kapitulacji (Wynik 2), ale trójka jest niechętna Grexitowi, woląc Wynik 3 od Grexitu (Wynik 4). W tej sytuacji trójka przewidzi że Syriza sprowokowana będzie walczyć więc będzie się chciała od razu dogadać – i dążyć do Wyniku 1 wybierając współpracę. Tak więc, Wynik 1.

Oczywiście powyższe rozumowanie zakłada że każda strona zna preferencje strony przeciwnej. Jeśli tak nie jest, wtedy trójka niechętna Grexitowi może wybadać rząd Syrizy początkową agresją albo, równoważnie, unikająca Grexitu Syriza może przetestować trójkę walcząc po początkowej agresji trójki.
<<<

Po latach treść tego wykładu, po wydarzeniach opisanych w tej książce, powinna jasno wytłumaczyć dlaczego w swoim czasie wykluczyłem blefowanie i zamiast tego wszystkie siły skierowałem na przekonywanie kolegów że, o ile nie boimy się Grexitu mniej niż kapitulacji, to nie ma sensu wygrywać wyborów; w rzeczy samej, jedynym sposobem na stabilne utrzymanie Grecji w strefie euro była mniejsza obawa przed Grexitem niż przed trzecim bailoutem.

Tree

Wyniki

Rysunek 3: Możliwe Wyniki w zależności od preferencji trójki i Syrizy. NB {X,Y} oznacza przedkładanie Wyniku X nad Wynik Y