Adults In The Room by Yanis Varoufakis

DŁUGA I SZCZERA ROZMOWA

W mieszkaniu Alexisa i Betty panowała radosna atmosfera. Rząd Samarasa leciał w sondażach na łeb na szyję, wybory wyglądały na nieuniknione, a oni chcieli przedyskutować strategię Syrizy na wypadek prawdopodobnego zwycięstwa.

Mnie się nie udzielał ich wesoły nastrój. Program z Salonik spotęgował moje obawy że Alexis może zmarnować ostatnią szansę naszego pokolenia na wydostanie Grecji z więzienia za długi, więc dokładałem starań by podkreślić czekające nas trudy i ryzyko, i powtarzałem punkty jakie starałem się im uzmysłowić na spotkaniu w czerwcu. Ładnie i pięknie było liczyć na ‘dobry scenariusz’ na który powoływał się Dragasakis, ale my pilnie musieliśmy się przygotować na bardziej prawdopodobny, i dużo mniej przyjemny, scenariusz.

‘Dajcie sobie powiedzieć co wg mnie was czeka pierwszego dnia po objęciu urzędu,’ zacząłem gdy siedliśmy w salonie. ‘Możecie się spodziewać paniki bankowej już w poniedziałek po wyborach.’(3)

Pogłoski że EBC może zamknąć banki popchnął właścicieli kont do wyciągnięcia swoich euro i schowania ich pod materacami albo przelania zagranicę, wyjaśniłem, tak jak się to było stało w 2012 i następnego roku na Cyprze. UE i MFW nie będzie się śpieszyło do negocjacji z rządem który będą chcieli obalić. Będą siedzieć z założonymi rękami i czekać aż na Alexisa i jego ludzi przyjdzie czas płatności pierwszej z rat dla MFW i EBC niemożliwego do spłacenia długu, od marca 2015 począwszy.(4) Jak o tym dyskutowaliśmy w czerwcu, rząd Syrizy musi przeto przygotować sygnał do wysłania na samym początku że jeśli UE i MFW nie będą negocjować w dobrej wierze po prostu nie zapłacimy. Jeżeli do tego dojdzie, UE i MFW bez wątpienia w odpowiedzi zagrozi odcięciem greckich banków od pieniędzy z EBC, jako że IOU banków są gwarantowane przez rząd bankruta, groźba równoznaczna z odłączeniem ich od programu nagłych pożyczek ratunkowych, i ich zamknięciem.

W pokoju już nie było tak wesoło.

‘Mam nadzieję że żadna z tych rzeczy się nie wydarzy. Może tak będzie. Ale głupotą by było nie przygotować się.’ powiedziałem. ‘Jeżeli wejdą na wojowniczą ścieżkę, ich celem będzie sprawdzić na ile jesteście gotowi, czy nie blefujecie i jakie są wasze priorytety.’

‘A ty myślisz że czego Merkel chce?’ powiedział Alexis. ‘Nie wierzę żeby ona myślała że wywołanie kolejnego kryzysu jest w jej interesie.’

‘Berlin nie odważy się destabilizować rynków zamykając greckie banki,’ wtrącił Pappas. ‘Grecja to nie Cypr. Nie mogą z nami tak pogrywać nie ponosząc konsekwencji.’

Ośmieliłem się z nim nie zgodzić. W mojej opinii Merkel i Schäuble nie mieli zamiaru stawać przed swoim parlamentem i prosić o zmniejszenie greckiego zadłużenia, gdyż równoznaczne by to było z przyznaniem że ich pierwsze dwa bailouty były oparte na fałszywych przesłankach. Jedynym sposobem Berlina na uniknięcie takiego wyznania było zaaranżowanie trzeciej pożyczki bailoutu i utrzymanie Grecji w więzieniu z długi ale bez oficjalnego ogłaszania niewypłacalności. Ale ponieważ każdy bailout potrzebował poświęcenia jednego premiera Grecji (Papandreou przy pierwszym, Samaras przy drugim) i świeżego rządu do przepchania go przez parlament, albo będą próbować zjednać sobie Alexisa albo doprowadzą do takiego zamieszania aż rząd upadnie, co pozwoli im na zainstalowanie technokratycznej administracji, tak jak się stało w 2012.

Alexis wyglądał ponuro. ‘Co z tym co powiedział Pappas?’ rzekł. ‘Nie boją się tumultu na rynkach?’

‘Boją się,’ wyjaśniłem, ‘ale właśnie gdy ty się będziesz wprowadzał do Maximos, z EBC wypłynie rzeka pieniędzy i uspokoi wzburzone rynki.’ Taki program ‘luzowania ilościowego’ polega na masowym kupnie obligacji rządowych za pieniądz elektroniczny wydrukowany w EBC. To obniży stopy procentowe w kluczowych krajach takich jak Włochy, Hiszpania i Francja. Planowana od dwóch lat, ta strategia Mario Draghiego kupi euro potrzebny czas.

‘Idiotyzmem byłoby myśleć że to zbieg okoliczności,’ powiedziałem. ‘Merkel jest dość spokojna że kiedy pieniądze EBC zaleją rynki, narzucone przez EBC bankowe dni wolne od pracy w Grecji nie odbiją się za bardzo na niej i finansistach w Europie.’

‘Jak im pokrzyżujemy szyki?’ zapytał Alexis.

‘By z nich wycisnąć na poły przyzwoitą umowę,’ powiedziałem, ‘trzeba dać EBC mocny powód do namysłu zanim zamknął banki.’

(3) Wybory w Grecji są zawsze w niedzielę.

(4) 2015 był polem minowym spłat dla każdego przyszłego rządu, gdzie tylko EBC i MFW wymagali od rządu greckiego kwot równych prawie połowie jego przychodów podatkowych. Od samego patrzenia na harmonogram spłat minister finansów mógł dostać migreny.

€301.8 milionów – MFW 6 marzec
€339.6 milionów – MFW 13 marzec
€565.9 milionów – MFW 16 marzec
€339.6 milionów – MFW 20 marzec
€452.7 milionów – MFW 13 kwiecień
€969.1 milionów – MFW 12 maj
€301.8 milionów – MFW 5 czerwiec
€339.5 milionów – MFW 12 czerwiec
€565.9 milionów – MFW 16 czerwiec
€339.5 milionów – MFW 19 czerwiec
€452.7 milionów – MFW 13 lipiec

€3,490 milionów – EBC lipiec
€3,170 milionów – EBC sierpień

€189.5 milionów – MFW 6 sierpień
€301.8 milionów – MFW 4 wrzesień
€339.5 milionów – MFW 14 wrzesień
€565.9 milionów – MFW 16 wrzesień
€339.5 milionów – MFW 21 wrzesień
€452.7 milionów – MFW 13 październik
€166.5 milionów – MFW 6 listopad
€301.8 milionów – MFW 7 grudzień
€565.9 milionów – MFW 16 grudzień
€339.5 milionów – MFW 21 grudzień

Podsuma €8.53 miliardów – MFW
Podsuma €6.66 miliardów – EBC
Razem €15.19 miliardów