Adults In The Room by Yanis Varoufakis

PRZEWIDYWANY PRZEBIEG ZASADZKI

Czas przyśpieszył niemożebnie po tym poranku pod koniec października 2014. Danae i ja natychmiast rozpoczęliśmy planowanie naszego powrotu do Aten pod koniec stycznia, w samą porę na możliwe wybory marcowe. Jednakże, Premier Samaras miał inny plan.

8 grudnia ogłosił on że przyśpiesza prezydenckie wybory, i pierwsze głosowanie - zasadniczo rytualne - odbędzie się dziewięć dni później, 17 grudnia, drugie rytualne głosowanie 22 grudnia, i trzecie - decydujące - głosowanie 27 grudnia.(15) Słysząc tą wiadomość, założyłem że musiał jakoś zgromadzić głosy potrzebne do zapewnienia sobie kolejnej kadencji. Po co inaczej miałby przyśpieszać głosowanie które mogło skrócić kadencję jego rządu o całe miesiące?

Następnego dnia zacząłem wątpić w moją teorię. 9 grudnia minister finansów Grecji zwrócił się do Eurogrupy o dwumiesięczne przedłużenie drugiej umowy bailoutu, która kończyła się 31 grudnia 2014. Dlaczego tylko o dwa miesiące skoro trójka zaproponowała przedłużenie o sześć miesięcy? Jeżeli Samaras dysponował głosami i mógł się utrzymać na stanowisku przez kolejne dwa lata, powinien był poprosić o co najmniej sześć miesięcy przed przepchaniem przez parlament trzeciej umowy pożyczkowej bailoutu której domagała się trójka. Po co podcinał gałąź na której siedział? Jedyne wyjaśnienie jakie przyszło mi do głowy to takie że nie ciął swojej gałęzi - on ciął gałąź na której my będziemy siedzieć.

Podczas rozmowy z Pappasem i Alexisem z Austin, ustaliłem że tak faktycznie było. Samaras był świadomy że nie dysponuje większością, przewidywał że przegra wybory pod koniec stycznia, ale liczył że trójka po zakończeniu umowy bailoutu, który by przypadał na 28 lutego 2015, zamknie banki w Grecji co zmiecie wtedy już cztero-tygodniowy rząd Syrizy. Otworzyło by to drogę nowej technokratycznej administracji, tak jak w 2012, do przeprowadzenia trzeciej umowy pożyczkowej bailoutu, uwieńczonej jego triumfalnym powrotem do Maximos. Między sobą ukuliśmy dla tej taktyki określenie ‘Samarasa przerwa na lewicę’.

Naszą teorię potwierdziły dwa wydarzenia. Pierwsze, w reakcji na sondaże, przewidujące zwycięstwo Syrizy, Samaras i jego ministrowie zaczęli przebąkiwać że ich upadek pociągnie za sobą zamknięcie banków na następny dzień. Było to równoznaczne ze wzniecaniem paniki bankowej przez urzędujący rząd. Potem, 15 grudnia, Stournaras, aż do ostatniego czerwca minister finansów Samarasa ale teraz już prezes narodowego banku centralnego, włączył do oficjalnego przemówienia zdanie unikalne w historii bankowości centralnej.

>>>
Spełniając swój obowiązek prezesa Banku Grecji, i korzystając z prawa przysługującego mi jako członkowi Rady Nadzorczej Europejskiego Banku Centralnego, musze stwierdzić że kryzys ostatnich dni staje się coraz poważniejszy, rynki w szybkim tempie stają się coraz mniej płynne i że ryzyko nie tylko spowolnienia gospodarczego jakie ostatnio nastąpiło ale też poważnych szkód w greckiej gospodarce jest duże.(16)
<<<

Nigdy wcześniej szef banku centralnego w sposób tak otwarty nie złamał swojego mandatu do dbania o stabilizację finansową. Banki centralne powstały by zapobiegać panikom bankowym w czasach niskiej płynności poprzez uspokojenie rynków możliwością dostarczenia mnóstwa pieniędzy. Stournaras w swoim przemówieniu robił coś dokładnie przeciwnego, przyśpieszał panikę bankową wzniecaną przez urzędujący rząd w celu podkopania przyszłego rządu Syrizy.

20 grudnia rząd Samarasa przepchnął przez parlament dwumiesięczne przedłużenie umowy pożyczkowej drugiego bailoutu, wykuwając w skale datę 28 lutego jako dnia w którym przy braku porozumienia z UE-MFW zamknięte zostaną banki. Tydzień później, kandydat Premiera Samarasa na prezydenta przepadł w głosowaniu. Wybory zostały wyznaczone na 25 stycznia 2015. Klamka zapadła. Musiałem pędzić z powrotem do Aten bo tylko dni dzieliły mnie od mojego pierwszego startu w wyborach w kraju gdzie nie mieszkałem od trzech lat.

Obserwując wszystkie te wydarzenia z Austin, całkiem wyraźnie widziałem pułapkę na mnie zastawioną. W ogóle mnie to nie zaskakiwało. Mimo to zdarza się w życiu, że nawet gdy spodziewamy się wyrządzonego zła, to dokonanie się go na naszych wypełnia serce smutkiem. Przypomina mi się stary kawał: dwóch golfistów idąc do kolejnego dołka wymienia się życiowymi doświadczeniami. Pierwszy wyznaje że dorobił się fortuny kiedy spłonęła jego kulejąca fabryka i ubezpieczenie pokryło straty. Następnie drugi golfista opowiada jak powódź zalała jego firmę, a on otrzymał tłusty czek z firmy ubezpieczeniowej. Pierwszy golfista patrzy z niedowierzaniem i pyta: ‘Ale jak spowodowałeś powódź?’.

Premier Samaras i Prezes Stournaras podłożyli ogień pod własnym domem, w postaci paniki bankowej, który my mieliśmy gasić równocześnie negocjując z potężnymi zagranicznymi wierzycielami nie bardzo zainteresowanymi w odzyskaniu swoich pieniędzy. Tymczasem, nasz krajowy bank centralny, europejski bank centralny, grecka oligarchia i także media dolewali oliwy do ognia. Naszym jedynym sojusznikiem przeciwko temu syndykatowi był sterany, wymęczony ale miałem nadzieję że zdeterminowany lud.

(15) Dwa pierwsze głosowania są tylko rytuałem chyba że dwie największe partie uzgodnią wcześniej wspólnego kandydata (vide OFERTA nota 7)

(16) ‘Xenophon Zolotas: Parallels and Lessons from back then for today’, Przemowa Prezesa Banku Grecji, Yannis Stournaras, Bank of Greece, 15 grudnia 2014.