Adults In The Room by Yanis Varoufakis

TRÓJKA W PARYŻU

Cały następny dzień, 16 kwietnia, spędziłem w MFW na spotkaniach. Na porannej sesji plenarnej czułem się jak żołnierz: przedłużająca się nuda przerywana krótkimi gwałtownymi zrywami. Przez większą część spotkań siedziałem koło Benoît Coeuré, numeru dwa w EBC. W ciągu niekończących się wykładów gaworzyliśmy jak niegrzeczne uczniaki. Zawsze przyjazny, pozował na mojego gorliwego przyjaciela w EBC, ale widoczne zatroskanie Benoît nie zdołało przykryć groźby schowanej w jego słowach kiedy, w pewnym momencie naszej rozmowy, powiedział ‘Musimy się przygotować na nieszczęśliwy wypadek.’ Wg jego rady powinienem zawnioskować o wprowadzenie kontroli kapitału.

‘Masz na myśli “wypadek” nad którym EBC pracuje od grudnia?’ zapytałem z sarkazmem.

Niezawstydzony odparł: ‘Gdy wybuchnie panika bankowa i jeśli EBC nie zwiększy dostępu do gotówki z ELA możliwe że będziemy musieli zamknąć banki i wtedy kontynuować negocjacje.’

Właśnie mówiłem mu że nierozsądnym byłoby oczekiwać że przyłożymy rękę do zastraszania nas i sami poprosimy o kontrole kapitału których fundamentalnie nie da się pogodzić z unia monetarną, kiedy podszedł do mnie Michel Sapin, minister finansów Francji, i zapytał czy znam wieści z Brukselskiej Grupy o naszych negocjacjach z instytucjami. Wywiązała się krótka pogawędka, po której Michel ponownie zajął miejsce po drugiej stronie sali obok Wolfganga Schäuble. Benoît i ja wróciliśmy do naszych szeptów kiedy nagle usłyszałem krzyki. Benoît wyglądał na zaniepokojonego.

‘Co się stało?’ zapytałem go. Skupiałem się na dyskusji z Benoît i nie zauważyłem scenki naprzeciwko.

‘Michel pokrzyczał na Wolfganga,’ odparł.

‘Dlaczego?’ do mnie dotarły tylko podniesione głosy, gdy Benoît, naprzeciw mnie, widział wszystko i mógł słyszeć poszczególne słowa.

‘Ponieważ Wolfgang powiedział że trójka ma się pojawić w Paryżu,’ powiedział Benoît z gorzkim uśmiechem.

Wszystko idealnie do siebie pasowało. Trójka, poczęta i wychowana w Atenach, teraz przenosiła się do Paryża ponieważ jej zasadniczą misją była kontrola budżetu narodowego Francji. Surowe i nieudane reformy narzucone Grecji nie miały z nami nic wspólnego. Groźba zamknięcia banków jaką oznajmiał mi Benoît w chwili gdy Michel ryknął na Wolfganga nie dotyczyła naszych banków. Była ona sygnałem jaki Wolfgang wysyłał do Paryża: jeśli Francja chce euro, musi zrezygnować z kontroli nad swoim deficytem budżetowym. Stała za tym logika – może trochę zakręcona, nieodwracalnie niszcząca Unię Europejską, ale jednak logika. Jeszcze jedna rzecz zaskakiwała: jak Michel i Benoît zmawiali się na nas Greków i tym samym przygotowywali grunt pod Francję.

W drodze powrotnej do Aten wpadłem na innego Francuza, Pierrea Moscovici, na lotnisku w Waszyngtonie. Mieliśmy pół godziny do wejścia na pokłady swoich samolotów i mogliśmy pogadać. ‘Problemem są Niemcy, i to nie tylko dla was,’ sugerował. Ale dodał że nasze porozumienie z wierzycielami jest możliwe ‘pomimo Schäuble’. Ripostowałem że wiozę do domu info od MFW i administracji USA że porozumienie można przypieczętować tylko za wspólną zgodą Waszyngtonu, EBC i Komisji Europejskiej. Zgodził się ze mną. Wspomniałem wymianę zdań z Benoît i groźbę zamknięcia banków w czasie negocjacji.

‘Takie luźne uwagi łatwo mogą być przyjęte w Atenach jako śmiertelne zagrożenie,’ powiedziałem Pierreowi.

‘Nie martw się,’ odpowiedział komisarz Moscovici. ‘Benoît jest przewrażliwiony, i, jako bankier centralny, czuje potrzebę zabezpieczania się przed wszystkim. Pogadam z nim w twoim imieniu.’

Ustaliliśmy spotkać się w następnym tygodniu. Nieprzekonany jego zapewnieniami, pożegnałem się.

Gdy wróciłem do Aten, Benoît zadzwonił do mnie dokończyć rozmowę przerwaną przez spięcie na linii Michel-Wolfgang. Prawdopodobnie dlatego że Pierre w międzyczasie do niego zadzwonił, Benoît dużo bardziej dodawał mi otuchy. Przypomniałem mu skrywaną groźbę o zamknięciu banków, które przecież nie zostaną zamknięte z powodu grawitacji albo jakiegoś zdarzenia losowego ale na skutek czysto politycznej decyzji EBC.

>>>
COEURÉ: Nie mów tak. Banki mogą być zamknięte ponieważ skończy im się zabezpieczenie pod kredyt.

VAROUFAKIS: To niemożliwe. Jako minister finansów, co tydzień gwarantuje bezwartościowe IOU wyemitowane przez banki w dziesiątkach miliardów euro które lądują jako zabezpieczenie w Banku Grecji. Wartościowe zabezpieczenie im się skończy tylko wtedy gdy wy w EBC zabronicie Bankowi Grecji akceptować moje gwarancje. A to jest stuprocentowo polityczna decyzja, ponieważ wszyscy wiemy że rząd Grecji nigdy nie był w stanie wywiązać się z tych gwarancji.

COEURÉ: Masz rację. Ale jako bankier centralny muszę być gotowy na taką decyzję podjętą większością dwóch trzecich głosów przez radę prezesów.(8)

VAROUFAKIS: To rozumiem. Tylko wiedz, że jeśli tak się stanie, nasz rząd nie będzie pasywnie czekał na ‘rozwiązanie’ w stylu cypryjskim jakie nam szykujecie. Nie ulegniemy. Zamiast tego, nawet jeśli zamkniecie banki, wprowadzimy własne pieniądze nominowane w euro o oparciu o elektroniczne IOU mające pokrycie w podatkach. Oczywiście jeśli wymusicie taki obrót sprawy, z ogłoszeniem niewypłacalności wobec MFW i EBC, popchacie nas, wbrew naszej woli, na drogę z której nie ma odwrotu.

COEURÉ: Dzięki że mi to wszystko mówisz. Dobrze wiedzieć. Pozwól mi coś sobie obiecać: jeśli wyczuję że wydarzenia przybierają taki kierunek, wbrew naszej woli, obiecuję cię wcześniej poinformować tak żebyś zdążył zawnioskować o nadzwyczajny szczyt Rady UE i domagał się politycznej decyzji na najwyższym szczeblu.

VAROUFAKIS: Cieszę się że tak mówisz, Benoît. To decyzje dla ważniejszych od nas.
<<<

Tym ważniejszym ode mnie był Alexis.

(8) Decyzja o zamknięciu banków (poprzez odmowę dostępu do gotówki z ELA w narodowym banku centralnym) zapadała większością dwóch trzecich na Radzie Prezesów EBC.